Vrijdag Pashupatinath Mandir

Wederom een schitterende dag in Kathmandu.
Willeke moet vandaag naar de tandarts en heeft eigen afspraken. Tijdens het ontbijt geeft Carolien aan wel aan te willen sluiten bij het bezoek aan de tempel die op het programma staat.
Samen met haar na ontbijt gewacht op Jeroen en Aurora. Om 9:00u toch even gaan kijken hoe het ervoor stond. Gelukkig waren wel ze op. Eenmaal beneden, vertelden ze na een tijdje dat ze de dag anders wilden indelen, terwijl ze wisten dat ik op hun zat te wachten.....tja dan word ik wel even goed kriegelig. Alweer te laat dan de afgesproken tijd....en me dan bovendien nog voor niets laten wachten ook!

 Ik ben vervolgens vrij direct met Carolien op stap gegaan. Samen naar Pashupatinath Mandir. Het klikt goed met Carolien. Onderweg hebben we een gesprek gehad over relaties die met iemand die Hindu, of Boeddhistische is, en wat daar dan verschillend in kan zijn.

Na 20 minuutjes waren we bij Pashupatinath Temple dat is de Hindu tempel aan de Basmatti rivier, waar de overledenen gecremeerd worden. Dat is allemaal openbaar. alleen 1 deel van het tempelcomplex is niet toegankelijk voor iedereen.
We werden aangesproken door iemand die ons als gids wilde dienen, en we spraken een prijs af. Hij deed het echter zo goed, dat we besloten hem de hele tour te laten doen. Bedankt Carolien! Ik had een heleboel gemist als je dat niet mogelijk had gemaakt. ;-)

We hoorden een heleboel verschillende Hindu achtergronden en over de rituelen rondom de verbrandingen zelf. Ook over de aanwezige Sadoe's werd veel uitgelegd.
Na de tour van een dik uur, hebben we nog wat zitten kijken tegenover de verbrandingsplaatsen.
Willeke telefoneerde om met ons af te spreken in de Garden of Dreams.
Voor we vertrokken hebben we in de kleine Shiva tempel een tika gekregen. En ik kan niet anders zeggen dan dat het bijzonder voelde. Ook al heb ik helemaal niets met het Hindu geloof.

De Garden of Dreams is een heerlijke plek om te relaxen en een boek te lezen. er liggen kussens op de grond en er staan zitjes. Overal zie je verliefde stelletjes. Een grote schommel herinnert aan Dashain. Het water klettert uit een fonteintje en vlinders vliegen af en aan.

Vanavond gaan we naar een gezellig samenzijn met verschillende Volunteers. Ik ben benieuwd.
Tijdens een telefoontje met Jeroen bleek dat zij waarschijnlijk niet met ons me zullen komen, maar dat ze naar de grote Stoepa zullen gaan. Ze hebben gehaard dat daar bij volle maan duizenden lichtjes rondom geplaatst worden en dat willen ze graag zien. Ze hadden net een fijne massage gehad, en waren nu  op weg naar de Pashupatinath Tempel. Ik hoop en wens hun dat ze een fijne dag zullen hebben.

Verder hoop ik ook dat aan het thuisfront alles in orde is. Mijn zus zou wat uitslagen krijgen, en daar heb ik nog niets over gehoord. Ik ga er maar vanuit dat geen bericht goed bericht is.

Een groot deel van de vele foto's heb ik op Facebook gezet. 

Donderdag, Bhaktaphur

Vroeg uit de veren; 6:30u, douchen en met pc naar beneden om mijn blog te bij schrijven. Rond 8:00u ontbijten en dan om 9:00u vertrekken naar Baktapur.

Uiteindelijk vertrokken we pas om 9:30u…..jammer

Bhakthapur

Maar goed, we zijn naar Baktapur geweest. FANTASTISCH, indrukwekkend.

Nadat we een toegangsticket gekocht hadden liepen we naar het eeuwen oude centrum van dit Koninklijk dorp. Durbar squar wil nl zeggen dat het een koninklijk plein is, dat vertelde de gids, die ons ontzettend veel over deze plek vertelde. Het was erg interessant. Veel houtsnijwerk aan deuren en raamkozijnen, Indische bouwstijl mandirs en pegoda stijl door elkaar geven het de karakteristieke silhouetten. Na een tour met gids van ruim een uur, zijn we iets gaan eten. Ik keek niet goed en bestelde iets waar ik eigenlijk juist geen trek in had….gelukkig was Aurora er wel blij mee…en kon ik toch nog Pakora krijgen. Dat zijn lekkere gebakken groeten koekjes.

In de middag hebben we geshopt, en niet te zuinig.

Dit is die prachtige Boeddha, die nu nog in de Tanka shop ligt......

Allereerst een tanka school binnengegaan waar ik een prachtige boeddha tanka gezien had die me diep raakte. De prijs was echter enorm, en lag geenszins binnen mijn mogelijk budget….. toch sprak ook een kleinere eenvoudigere tanka mij aan en die heb ik ook gekocht. Het werd mij wel toegestaan een foto te nemen van het meesterwerk dat ik al in mijn hart gesloten had.

Vervolgens vond Willeke een sjaal en heb ik de bestelde sjaals ingeslagen. Tot slot kwamen we langs een winkeltje met schilderijen, waar Willeke een prachtig berggezicht in olieverf kocht.

Met de lokale bus en daarna een tuctuc zijn we teruggegaan naar PGH. 

Een uurtje later kwamen Aurora en Jeroen ook aan in PGH. Ze hadden een stortbui meegemaakt onderweg en waren met de bus en te voet gekomen. 

Tijdens het avondeten in PGH kwam Lizzi waar ik kaas voor mee genomen had uit NL. Heerlijk kletsen weer, samen met Willeke en Carolien. Het klikte van alle kanten. Een goed gesprek gehad over gaan voor wat je hart zegt, maar dan toch vaak moeilijke knopen doorhakken.

Het zijn toch fijne mensen waarmee het spenderen van tijd met elkaar, goed voelt. 

Later op de kamer ook met Willeke nog fijne en vertrouwelijk gesprekken gehad. Om 24:00u ging het licht uit. Ik kon terugkijken op een rijkelijk gevulde dag. 

Woensdag 17-10 Boudhanath

Een hele goede morgen allemaal.

Gisteren een heerlijke dag gehad, hier in Kathmandu! Redelijk vroeg in de ochtend ontbeten en een leuk gesprek gehad met ene Caroline. Zij is een Nederlandse VSO Volunteer  die net haar placement in Ghana beëindigd heeft. Ze is hier nu voor vakantie.

Daarna ben ik in Thamel naar het sieraden winkeltje gelopen waar ik twee jaar geleden, bij een ring, oorbelletjes en een hanger heb laten maken. De ring was ik binnen twee weken na thuiskomst, al verloren. De man herinnerde zich nog aan mij, doordat de twee toermalijn steentjes voor de oorbelletjes niet even groot waren. ….uhm, dus eigenlijk herinnerde hij zich aan de oorbellen. ;-) Omdat ik een oude en vaste klant van hem ben, verzekerde hij mij een goede en eerlijke prijs, ondanks dat volgens hem, de prijs van toermalijn enorm omhooggeschoten was….. Ik besloot nog even over de prijs na te willen denken.

Bij het eerste het beste volgende sieraden winkeltje, werd een ring voor me gemaakt voor 2/3 van de prijs. Dus daar kan ik komende vrijdagavond mijn ring op gaan halen.

Ja, het is soms even wennen, maar hier is het echt de gewoonte en sport dat je afdingt op de prijs. Dat houdt in dat je in Thamel begint te onderhandelen met een bod dat 50% van hun vraagprijs ligt. Meestal kun je eindigen op 60%.

Om 11:00u waren Aurora, Jeroen en ik, weer bij Bishnu op kantoor van Nature trail. Nog geen ticket voor Jeroen, maar Bisnhu blijft proberen. Alleen hoeven we er nu niet iedere dag langs, en zal hij telefonisch met ons communiceren.

Met een taxi naar Boudhanath Stoepa gegaan. Heel bijzonder om daar door de poort te lopen. Ik voelde gewoon fysiek de bijzondere sfeer die daar heerst.

In het klooster waar je op veel tijdstippen,  monniken biddend kunt aantrefen, was het enorm druk! Je moest bijna over de Tibetaanse hoofden lopen….. Het bleek een periode te zijn waar gezamenlijk gebeden wordt voor de wereldvrede. www.worldpeacefestival.org 

Meditatieve mantra’s klonken uit een luidspreker en zorgde ervoor dat dat er een bepaalde stemming opkwam, een van rust met bewustzijn en aandacht.

Eigenlijk hadden waren we van plan om nog naar de Pashupatina tempel aan de rivier te gaan maar de tijd vloog om, en we bleven tot 15:00u bij de Stoepa. Het was heel fijn om hier met alle rust en aandacht te kunnen zijn. Ik genoot van de tijd bij deze bijzondere plek, waar mensen vanuit Tibet naartoe pilgrimeren. 

Met de taxi terug naar Thamel, om bij The Himalayan Java Jimi en Willeke weer te ontmoeten. We hebben een super fijn gesprek gehad over VSO, mijn placement en de rol van VSO daarin. Ook sprak Jimi over zijn eigen ervaringen met VSO en was daar erg open over. Wat fijn dat nu alles toch op z’n plek valt, en ik gehoord heb, dat ik het toch bij het rechte eind gehad heb, goed gecommuniceerd had en het eigenlijk gewoon goed en heel netjes gedaan heb. En dat VSO maar heel weinig had hoeven doen om het allemaal wel in goede banen te leiden. Nu kan dan alles een plek krijgen.

Tot 19:00u hebben we heerlijk zitten kletsen.

Na afscheid genomen te hebben van Jimi, zijn we door Thamel naar een Israëlisch restaurantje gelopen. OR2K. De menukaart was mooi getekend, met allemaal atr-deco krullen en elfjes. Het zat bomvol met allemaal jonge toeristen. Het restaurant wordt aanbevolen in de Lonly Planet, tja, dan zit je iedere avond dus vol….We hebben er een heerlijke maaltijd gehad; naan met een 5-tal dipjes, hummus, falafel balletjes en sla. Het toetje was de eigenlijke reden waarom Willeke graag met mij hiernaartoe ging. Een chocolade soufflé met vanille ijs. Het was allemaal super lekker. Ik geloof niet dat ik ook maar een gram zal afvallen deze reis….. ;-)

Rond 22:00u waren we weer terug in PGH.

Aurora en Jeroen hadden vooral in Thamel nog wat geshopt voor thanka’s en wat kleren.

We hebben afgesproken morgen naar Baktapur te gaan.

Wat een dag, wat een dag. Het gesprek met Jimi klinkt nog in flarden na tijdens het inslapen. 

Dinsdag, wat zal deze dag brengen?

dinsdagochtend 7:20 bewolkt, droog 20-21C
Ik zit aan mijn ontbijtje en PGH. Willeke slaapt nog en Aurora en Jeroen heb ik nog niet gezien.

Gisteren een dagje Thamel verkenning gedaan. Dat ging wat rustiger dan verwacht. We startten bij het reisbureau Naturetrail, die onze reis en verblijf in Bhutan regelt. Jeroen heeft nl nog geen ticket kunnen bemachtigen en het is ook niet duidelijk of dat gaat lukken. Het is goed dat we daar langsgaan, want we konden gelijk verschillende formulieren invullen en pasfoto's bijvoegen. We zijn er een dik uur zoet geweest. Heel vriendelijk en goed geholpen werden we er wel. Er werd zelfs Nepali Chia geserveerd. lekker hoor. Even leek het erop dat Jeroen een ticket zou kunnen krijgen, maar bij boeken, bleek het net voor neus weggekaapt te zijn...... We worden gevraagd om rond 15:00u terug te komen om te kijken of hij iets heeft kunnen regelen.

Eenmaal weer buiten zijn we via de 3e straat van Thamel langs vele kleine winkeltjes naar de kleine Kathesimbu Stoepa gelopen. Daar hebben we een pauze gehouden en wat meegebracht brood opgegeten. Heerlijk om de sfeer daar weer te proeven. Op een gegeven moment kwamen er een vijftal Sadoe's aan. Heilige mannen, die leven van de gaven van voorbijgangers. In ruil voor wat roepies geven ze een tika met rood poeder op je voorhoofd, en zegenen ze je. Of ze gaan netjes bij elkaar staan zodat ze gefotografeerd kunnen worden. 
Jeroen wilde ze heel graag fotograferen, en daar heeft Aurora ze rijkelijk voor beloond. Krijgen ze hiervoor normaal gesproken iets dat tussen de 5 en 50 Nrp ligt, kregen ze nu 500 Nrp. 
Deze uitermate gulle gave, veranderde hun houding gelijk. Veel opdringeriger naar andere toeristen, dachten ze geld te ruiken.....echt een beetje pushi werden ze ervan. Ook leken uit het niets vandaan ineens nog meer Sadoe's de weg naar ons te vinden. Heel bijzonder......

Toen we het plein van de stoepa verlieten stond daar ineens Nico. Hij babbelde even met ons en sloot zich daarna bij ons aan. we liepen door Asan. Dit gedeelte is veel minder toeristisch. veel winkeltjes waar de inwoners van KTM zelf gaan winkelen voor schoenen, kurta's, sari's, keukenspullen e.d.
op het pleintje van de Annapurna tempel, troffen we een Nepalees muziekgezelschap aan.....trommelende mannen en daar klonken een soort schalmei achtige klanken door. Bijzonder ja, zoals zoveel in dit land. We volgenden de muziek en kwamen op een piepkleine patio waar het krioelde van de mensen. die waren daar allemaal kleine offertjes aan het brengen, waar vervolgens met een soort kromme stick op gelagen werd. In de huizen rondom  hingen de mensen uit de ramen om iets van dit ritueel te kunnen zien. Ook dit hoort bij Dashain. 

Verder gelopen naar Asan Tole en The pond of Queen, om daarna weer opnieuw Thamel in te lopen om de 2e en middelste straat te gaan verkennen. 
Om 15:00u weer terug bij het reisbureau, waar Bishnu ons vertelde dat het pas de volgende dag om 11:00u definitief was of we wel of geen ticket voor Jeroen zouden krijgen. 
We kwamen op de een of andere manier in gesprek over religie.  Bishnu, die zelf Hindu is, vertelde een heel verhaal over de wijsheid van zijn oma. een vrouw die niet lezen en schrijven kon, maar wel een hele gezonde en goed doordachte kijk op verschillende dingen bleek te hebben. hij vertelde hier met passie over en was bijna niet te stoppen. 
Uiteindelijk stonden we weer buiten en besloten we om ergens iets te gaan drinken. Daar troffen we wederom Nico, die een sms van Jeroen had gekregen. 
Na spijs en drank verder gelopen. De winkel waar ik twee jaar geleden de mooie klankschalen voor Jeroen en Aurora had gekocht, werd bezocht en Aurora heeft er gelijk maar nog een bij gekocht. :-) 
Hierna Zijn Willeke en ik terug gegaan naar PGH terwijl de rest doorging met shoppen. 

's Avonds hebben we in PGH gegeten. Daar bestelde ik Papad met Dahl. De kok zelf was er niet, maar dat zou geen probleem zijn..... uhum..... Bij de eerste hap papad, had ik een mond vol scherpe groene pepers, tot tranen in mijn ogen toe!  Niet echt lekker dus. Gelukkig had Willeke fried rice besteld en wilde wel ruilen Zij heeft het dapper opgegeten. Nu had Aurora het zelfde als ik besteld, en daar heeft Jeroen zijn best op gedaan. Ondanks het eruit vissen van al die groene peper snippertjes, had ook hij af en toe flink heet eten, maar hij sloeg zich er net zo dapper doorheen. 
Tja, en dan is er alweer een avond voorbij. Op de kamer hebben Willeke en ik op de mobiel nog "galgje" en "woord"  gespeeld. 

Vergeten te melden.....

Wat ik nog niet geschreven had, was dat het landen best wel een beetje spannend was. Vanaf het moment dat we gingen dalen, kwamen we in de wolken. Dikke mist, alles wit. Gelukkig geen turbulenties. Steeds lager kwamen we, en niets te zien van de grond, de stad of een landingsbaan. Steeds was daar het gevoel dat we ieder moment de grond zouden kunnen raken.....maar niets daarvan.

Het is lastig in te schatten hoe hoog of laag we zaten toen we ineens de grond konden zien. Maar we konden al duidelijk de auto's op wegen zien rijden en in de tuintjes kijken. Het was wel een mooi gezicht zo.

Eenmaal uit het vliegtuig, stonden we binnen in een lange lange rij, die maar heel langzaam kleiner werd. Het voordeel van een lange rij, is dat er veel mensen in staan. Lang wachten stimuleert een gesprek met de nog onbekende buurman. :-)  het bleek een hele interessante Amerikaan namens Nico te zijn.. Hij is een yogi en doet aan meditaties. Hij gaf op verzoek een hele verhandeling over materie die eigenlijk niets is. Tja, dat klinkt gek in de oren he? Maar hij vertelde het duidelijk en logisch te volgen.
Na een heel uur wachten waren we door de rij heen.
Op naar de taxi's. Direct werden we aangesproken. Voor 800Nrp wilde ze ons wel brengen naar PGH.  Dat is toch echt te veel. Twee jaar geleden zou het ongeveer 300 Nrp zijn. Na 2x weglopen, een taxi gevonden die geparkeerd stond. Hij heeft ons voor 500 tot voor de deur gebracht. Hij vertelde ook dat de prijs op het moment hoger is, vanwege het festival. Tja...

Nadat we ons allemaal opgefrist hadden, zijn we 's avonds gaan eten bij Gaia. Een hele fijne locatie in Thamel. Het oversteken van de grote straat was best sportief, en ik schoot weer gelijk in de oude gewoonte, van met lef oversteken en je hand opsteken om aankomend verkeer tegen te houden. Jeroen en Aurora bleven zo aan de andere kant van de weg staan en hadden even moeite een goed moment uit te zoeken om over te steken. Ja, helemaal vergeten dat dit toch ook een speciale "skill" is. Sorry vrienden.
We hebben heerlijk gegeten bij Gaia, en genoten van de lekkere koffie. De vegetarische kebab was fantastisch.
Na een nachtje goed geslapen te hebben, kon ik met iets meer denkvermogen de rest van het blog schrijven. Heb ik ontbeten met Willeke, Aurora en Jeroen. En maken we ons nu op voor Thamel, Mandirs, Stoepa's en de Garden of Dreams.

De reis naar Kathmandu, Nepal.

Om 3:00u. Wakker en opgestaan. Het huis was al opgeruimd en klaar, nog even de plantjes wat gegeven. Celine gaat voor de konijntjes zorgen en Margriet doet de planten. Met koffer en rugzak om 5:00 naar Aurora en Jeroen. Toen door naar Margriet, die de auto weer terug rijdt naar Maastricht. 

Het is perfect weer om een prachtige vakantie tegemoet te gaan, het regent namelijk pijpenstelen. Ruim op tijd zijn we in Saventem, waar we nog een koffie doen met Margriet voordat we inchecken. 

We probeerden nog met ons drietjes tegelijk in te checken zodat we misschien naast elkaar zouden kunnen zitten, maar die vogel ging niet op. 

Verspreid over het vliegtuig stegen we op. 

10 uur vliegen. Er zat een Aziatische meneer naast me die niet groette, films keek, en ook zonder maar één woord met mij te hebben gewisseld, opstond om het vliegtuig weer te verlaten. 

Zelf heb ik me dus ook maar zoet gehouden met films. Narnia 3,  Epic en een aflevering van Bones. 

Het eten had al een oosters tintje en de eerste halfvergeten  herinneringen kwamen weer bovendrijven. Ongelooflijk om te merken wat ik al zo half en half vergeten was. 

Toen we boven Mumbai vlogen werd het duidelijk dat we midden in het festival van Dashain zitten. Ik wist wel dat dit festival momenteel aan de gang is, maar ik had niet verwacht dit vanuit het vliegtuig al te kunnen zien. Op verschillende plekken waren kleine vuurwerkjes te zien. Dat was een leuk en vrolijk gezicht. De sloppen en krottenwijken waren echter ook te zien, een schril contrast..... Op het vliegveld zelf waren verschillende deuren versierd met guirlandes van mangoblaadjes en kleinen bloemetjes. 
Hier een link naar een pagina die meer verteld over het dashain festival

Op dit moment zit ik in een coffee bean shop. Heerlijke koffie, na een onmogelijke nacht van stoelslapen. Van 22:00 tot 10:40u op Mumbai airport. Ze hebben er een aantal ligstoelen neergezet, maar die waren om 23:00u allemaal bezet. Dus moesten we ons nestellen op stoelen die in rijen vastgeschroefd staan op de grond en tussen iedere stoel een heftig harde beugel.  Gelukkig zat ik in een hoekje en had daar wat steun, zodat ik het halve vliegveld kon wakker houden met mijn gesnurk, hihi.... 

Het is alweer later, ja dat krijg je bij het schrijven in etappes. Inmiddels ook de 2e vlucht acht de rug. Vliegtuig was kleiner en eenvoudiger, dus geen films. Wel  mooi zicht op Indië. Prachtig meanderende rivieren, lappendekens van landbewerking, bossen, meertjes, etc. 

Verlangend keek ik uit naar de bergtoppen van de Himalaya...maar dat feest ging niet door. Er is hier namelijk net een cycloon geweest, en de nasleep in Kathmandu bestaat uit wolken, mist en regen, regen, regen..... Dus nu tijd genoeg om even mijn blog bij te werken. Willeke zit tegenover mij en op tafel staat een pot Nepali Chia. Heerlijk zo'n opkikker. Jeroen en Aurora liggen twee uur plat...ze waren te moe. Ik hoop maar dat ze dan de komende nacht wel kunnen slapen. Mij lijkt opblijven, vroeg eten en vroeg naar bed, de beste optie om snel over de jetlag heen te komen.

Dadelijk even Lula, Lizzy en Jimmi laten weten dat hun kaas en zoute drop aangekomen zijn. 

Ondertussen wens ik jullie lezers, ook een fijne herfstvakantie. 

Wordt vervolgd. 

Mossen, verdieping van een onderwerp.

Mossen

Alles begint onder water; het eerste mosplantje wordt miljoenen jaren geleden uit groene algen verwekt. Geleidelijk slaan de mossen erin het water te verlaten. Ze behoren tot de allereerste planten die de begane grond koloniseren. Nog steeds zijn mossen erg waterminnend, ook al kunnen ze langere droogte vaak goed verdragen . Ze kunnen heel veel water vasthouden en dus als een spons fungeren. Zo zou 1kg mos wel 15ltr water kunnen vasthouden!

Mossen hebben geen echte wortels en ook geen vaatstelsel. Uitlopertjes waarmee ze zich op een ondergrond hechten, worden rizoïden genoemd. Hiermee klampen ze zich aan steen hout en grond. Uit een vochtige omgeving absorberen de mossen voeding en vocht via heel hun lichaam.

Soms zie je uit een kussentje mossen kleine dunnen stengeltjes uitsteken. In de kleine kopjes op die stengeltjes zitten microscopisch kleine sporen die losgelaten met de lucht meegevoerd kunnen worden, soms wel hele oceanen over.

Een van de aspecten die ik van mossen onthouden heb, is een eigenschap die me verteld werd door de leraar fenomenologie op de Veluwe, tijdens een antroposofisch weekend. Wanneer je onderweg bent en van inspanning wat kortademig, bent zou je er goed aan doen om je neus in mos te stoppen en even diep adem te halen. Het zijn namelijk heel goed zuurstofproducentjes. Probeer het maar eens uit. Tijdens menig bergwandeling heeft het mij stappen verder gebracht. ;-)

Nu kom ik erachter hoe dat zo komt. Mos is het hele jaar groen en doet zo continu, met heel het plantje, aan fotosynthese. (=het proces waarin CO2 omgezet wordt in O2)

Sommige aarddelen zijn bezaaid met mossen, en dat zijn net zo goed longen van onze planeet als het regenwoud.

Groeien er eenmaal mossen op onbegroeide grond, geven deze ook houvast aan nieuwe hogere planten.

Ook de fauna heeft zo z’n voordelen met de aanwezigheid van mossen.

Vogels en knaagdieren gebruiken het om hun nest mee te bekleden en daarmee warm en zacht te maken.

In een mosplukje is een hele microfauna te ontdekken; wormen, micro-insecten, mijten e.d.

De wetenschap die zich bezig houdt met het bestuderen van mossen heet Bryologie.

De 27.000 verschillende soorten en opgetekende mossen zijn te onderscheiden in de volgende grote groepen:

Bladmossen bestaan uit een al dan niet vertakte stengel die rondom bezet is met bladeren. Deze groep heeft drie ondergroepen:

*Topkapselmossen hebben rechtopstaande en nauwelijks vertakte stengels en de sporenkapsels ontspringen aan de stengeltop en zijn daarmee goed herkenbaar

*Slaapmossen zijn sterk vertakt en liggen plat op hun ondergrond alhoewel er enkele uitzonderingen zijn. De sporenkapsels ontspringen ongeveer halverwege de stengel

*Veenmossen groeien dicht tegen elkaar aan in een waterig milieu. De takjes staan in bundels en een deel hangt langs de stengel naar beneden, de rest staat haaks. Sporenkapsels ontspringen aan de stengeltop, vaak met meerdere bij elkaar

Bij Levermossen herkennen we twee subgroepen:

*Bebladerde levermossen hebben een stengel en bladeren. Deze bladeren zijn één cellaag dik en zitten in twee rijen aan de stengel (dus niet rondom). Er is vaak ook een derde rij kleinere, anders gevormde rij onderblaadjes. Een nerf ontbreekt, een belangrijk verschil met de bladmossen

*Thalleuse levermossen hebben dikke lobben (thallus) die meerdere cellagen dik is. Schubben aan de onderkant spelen een rol bij de vochtopname van deze mossen, zo ook de rhizoiden. Sporenkapsels ontspringen meestal aan het einde van de thalluslob maar daarop bestaan veel uitzonderingen

Hauwmossen zijn een kleine groep thalleuse mossen die zich onderscheiden door de vorm van hun kapsels die meer op hauwen van kruisbloemigen lijken. Deze komen echter bijna niet voor in.

Een diverse populatie van mossen is een teken van weinig verontreiniging.

Grote zorgen bereiden onze westerse akkers,  niet alleen de bijen, maar ook de mossen verdwijnen er. Door (overmatig) gebruik van pesticiden en mest, kunnen de mossen er niet meer groeien.

Zo dreigen de hauwmossen geheel te gaan verdwijnen. De akkers verarmen aan rijke begroeiing, ten koste van een schijnbaar hoge opbrengst…..

Terugkeer van verschillende mossen is dan ook een teken van verbetering van het milieu. Het zou ook een goed teken kunnen zijn wanneer je een huis koopt, wanneer er veel mossen in de omgeving groeien.

Wist je dat;

• Vroeger de gaten en spleten in houten boten gedicht werden met mossen ?
• Er nog niet zolang geleden huizen geïsoleerd werden met een levende laag mossen?
•  Veen niets anders is dan dode veenmossen?
•  Een veenlaag ongeveer 1mm per jaar groeit?
• Veenderijen natuurlijke waterregulatoren zijn?
•  In België de mossenkunde 1 van de 20 vakken is die opleiden tot natuurgids aldaar?
• Korstmossen eigenlijk helemaal geen mossen, maar schimmels zijn?

mijn eigen conclusie na deze verdieping; Het zou fijn zijn wanneer de mossenkunde wat meer uit de schaduw van onbekendheid zou komen….

Ook door mij zijn deze kleine plantjes zeer ondergewaardeerd geweest, voor ik mij er meer in verdiepte. Na alles wat ik over hen ontdekte ontstond er zomaar een gedichtje;

Mos

Vaak onderschat op hun waarde

waren het de eerste plantjes op onze aarde

Kleine kruidachtige landplantjes,

Zijn wel nog echte waterklantjes

dicht op elkaar geplakt

liters water erin gezakt

donzig zacht in matten of als kussen

liggen ze zelf wortelloos over boomstam, rots en steen

passen er toch nieuwe zaadjes tussen

die vlechten wortels door de rhizoïden heen

en bieden zo elkander houvast

verlichten samen hun last.

Geen vatenstelsel voor transport

Zijn ze daarom misschien zo kort?

Werkt heel hun kleine lichaam

Maar velen zijn tesaam

Hun vasthouden en geven

ondersteund ook ons leven

He, daar komt een klein stengeltje aan

Nieuw leven lift mee tot over de oceaan

Aan de top een kopje vol met zaad

Dat landt op een engelen gelaat

Zo krijgt het kerkhof die diepe kleur groen

Haren, gelaten, boomstammen en plantsoen

voor leven en voor dood

is dit kleine plantje groot

Ingrid Reinhoud